تشخیص بیماری لوپوس با آزمایش اندازه گیری سرعت رسوب گلبول های قرمز

بیماری لوپوسبدین علت که لوپوس می‌تواند علایم متفاوتی در افراد مختلف ایجاد کند، ممکن است برای یک پزشک مدتی طول بکشد تا آن‌را تشخیص دهد. اکثر موارد پزشک خواهد گفت ممکن است لوپوس باشد اما درحقیقت علایم متداول برای تشخیص قطعی، ناکافی هستند. در این واقعه ممکن است پزشک علایم، نشانه ها و تست های آزمایشگاهی بیمار را بارها با دقت کنترل کند و از بیمار بخواهد که برای ویزیت های منظم به او مراجعه کند. معیار ACR شامل این موارد است: التهاب پوست در ناحیه گونه ها، التهاب پوست دیسک مانند، حساسیت به نور(توسعه التهابات پوست بعد از درمعرض نورخورشید قرارگرفتن)، زخم های ناحیه بینی یا دهان، التهاب مفاصل مختلف، التهاب پرده های سروزی(التهاب پوشش اطراف ریه ها یا قلب)، بیماری کلیه که با وجود پروتئین یا یکسری ناخالصی در ادرار مشخص می‌شود، اختلالات عصبی مثل حملات صرع یا بیماری های روانی، و اختلالات خونی مثل آنمی همولیتیک، کاهش تعداد گلبول های سفید خون و کاهش تعداد لنفوسیت های خون. نشانه های دیگری که رایج اند اما جزو این معیارها نبودند عبارتند از: ریزش یا شکستگی مو به خصوص اطراف پیشانی، و نیز تغییرات 2یا3رنگی شدن نوک انگشتان به محض تماس با سرما. با وجود اینکه هیچکدام از این علایم تعیین نمی‌کند که فرد به لوپوس مبتلاست، تکنیک های خاص کلینیکی می‌توانند تشخیص را به تعداد موارد کمتری محدود کنند. برای مثال تستی برای آنتی بادی های ضدهسته‌ای(ANA) ممکن است به عنوان اولین ابزاری باشد که پزشک استفاده خواهدکرد. تستANA مثبت ضرورتا بدین معنا نیست که فرد لوپوس دارد، درحقیقت یک پنجم بانوان تست ANAشان مثبت است. به هرحال تست ANAمنفی احتمال لوپوس را به طرز چشمگیری کاهش می‌دهد.

لوپوس اختلالی در سیستم ایمنی


لوپوسدر لوپوس، سیستم ایمنی(بخشی از بدن که با ویروس‌ها، باکتری‌ها و میکروب‌ها مبارزه می‌کند) دچار اختلال می‌شود. به طور طبیعی سیستم ایمنی ما پروتئین هایی تولید می‌کند که آنتی‌بادی نامیده می‌شوند. آنتی‌بادی‌ها از بدن دربرابر مهاجمین خارجی محافظت می‌کنند. وقتی شما لوپوس دارید، سیستم ایمنی‌تان نمی‌تواند بین مهاجمین خارجی و بافت‌های سالم بدنتان تفاوت قائل شود، بنابراین آتوآنتی‌بادی ها ساخته می‌شوند و بافت‌های سالم بدن را خراب و نابود می‌کنند.(آتو یعنی خودی و آنتی یعنی ضد لذا آتوآنتی‌بادی یعنی ضدخود). آتوآنتی‌بادی ها باعث التهاب، درد و تخریب در بخش های مختلف بدن می‌شوند. یک پزشک که احتمال لوپوس را درنظر می‌گیرد به دنبال  نشانه های التهاب می‌گردد که شامل درد، گرما، قرمزی، تورم و از دست دادن عملکرد محل خاصی از بدن می‌باشد. التهاب می‌تواند داخل بدن(برای مثال کلیه ها یا قلب)، خارج بدن(پوستتان) و یاهردو رخ دهد. چالش های متفاوتی برای رسیدن به تشخیص لوپوس وجود دارد. این بیماری به عنوان “مقلد بزرگ” شناخته می‌شود چراکه علایمش مشابه بسیاری بیماری‌های دیگر است. علایم لوپوس همچنین می‌تواند زخمی باشد که می‌آید و می‌رود یا درطول دوره‌ی بیماری تغییر می‌کند.

آن چه پزشکان بدنبال آن می‌گردند تا تشخیص را قطعی کنند


به منظور کمک به پزشک برای تشخیص لوپوس، این لیست 11معیار رایج یا اندازه‌گیری‌ها به وسیله کالج آمریکایی روماتولوژی(ACR)  تهیه شده است. ACR اجتماع تخصصی روماتولوژیست هاست. روماتولوژیست ها پزشکانی هستند که متخصص درمان بیماری های مرتبط با مفاصل و عضلات مثل لوپوس هستند. اگر شما حداقل 4تا از معیارهای این لیست را دارید، چه اکنون چه درگذشته، شانس زیادی وجود دارد که شما لوپوس دارید.

التهاب پوستی ناحیه گونه‌ها – التهاب پوستی اطراف گونه‌ها و بینی، اکثرا به شکل پروانه

التهاب پوستی دیسک مانند – التهاب پوستی که به شکل قطعات قرمز برجسته‌ی دیسک مانند ظاهر می‌شود

حساسیت به نور – واکنش به خورشید یا نورکه باعث بروز التهاب پوستی یا بدتر شدن آن می‌شود

زخم های دهانی – جراحاتی که درناحیه دهان ایجاد می‌شود

التهاب مفاصل – تورم و درد 2یا چند مفصل که استخوان های اطراف مفصل تخریب نمی‌شوند

التهاب پرده های سروز – التهاب پوشش اطراف ریه ها(التهاب پلور) یا التهاب پوشش اطراف قلب که باعث درد قفسه سینه می‌شود و این درد حین نفس عمیق بدتر می‌شود(پریکاردیت)

اختلال کلیه – حضور پروتئین یا قطعات سلولی در ادرار

اختلال عصبی – حملات صرعی یا اختلالات روانی

اختلال خونی – آنمی(کاهش تعداد گلبول های قرمز خون)، لوکوپنی(کاهش تعداد گلبول های سفید خون)، لنفوپنی(سطح پایین نوع خاصی از گلبول های سفیدخون)، یا ترومبوسیتوپنی(کاهش تعداد پلاکت ها)

اختلال ایمنی – ضدDNA یا ضدSm یا آنتی‌بادی‌های ضدفسفولیپیدی مثبت

آنتی‌بادی ضدهسته‌ای غیرعادی(ANA)

مراحل تشخیص لوپوس


تشخیص لوپوس مشکل است بدین علت که علایم و نشانه های آن در یک فرد تا فرد دیگر به‌شکل قابل توجهی متفاوت است. علایم و نشانه های لوپوس ممکن است درطول زمان تغییر کند و با بسیاری اختلالات دیگر همپوشانی پیدا کند. هیپ تستی به تنهایی نمی‌تواند لوپوس را تشخیص دهد. تلفیقی از تست‌های خون و ادرار، علایم و نشانه‌ها و یافته‌های تست‌های فیزیکی می‌تواند منجر به تشخیص شود.

  • علایم رایج شما
  • نتایج تست‌های آزمایشگاهیتان
  • تاریخچه پزشکیتان
  • تاریخچه پزشکی اعضای نزدیک خانوادتان(پدربزرگ و مادربزرگ، والدین، برادران و خواهران، خاله ها و عمه ها، عموها و دایی‌ها، فرزندان آنها)

یک تست تشخیصی به تنهایی برای لوپوس سیستمیک وجود ندارد. تستی که بیشتر از همه خواهید شنید تست آنتی‌بادی ضدهسته ای است(ANA).هرچند این تست، اختصاصی لوپوس نیست. درحقیقت طیف وسیعی از تست‌های آزمایشگاهی به منظور تشخیص تغییرات فیزیکی یا شرایط بدنتان که ممکن است در لوپوس اتفاق بیفتد، مورد استفاده قرار میگیرند. نتیجه هرتست به تصویری که پزشکتان از بیماری درذهن خود دارد اطلاعات بیشتری می‌افزاید. تست های آزمایشگاهی به علت محدودیت های زیر به تنهایی نمی‌توانند تشخیص قطعی “بله” یا “خیر” دهند:

  • هیچ تست آزمایشگاهی نمیتواند به تنهایی تعیین کند که فرد به لوپوس مبتلاست
  • نتایج تستی که لوپوس را تایید میکند میتواند بخاطر بیماری دیگری باشد یا حتی درفرد سالم دیده شود
  • نتیجه یک تست ممکن است یکبار مثبت و بار دیگر منفی باشد
  • آزمایشگاه های مختلف ممکن است نتایج یک تست را متفاوت گزارش دهند

اگر معیارهای مختلف تشخیص به صورت همزمان در یک فرد وجود داشته باشد، پزشکتان ممکن است به تشخیص لوپوس برسد. اگر به هرصورت همانطور که در اغلب موارد اتفاق می‌افتد علایم به تدریج درطول زمان ظاهر شدند، تشخیص به سادگی حالت قبل نخواهد بود. در این موارد مشورت بیشتر با یک روماتولوژیست ممکن است نیاز باشد.

تست‌های آزمایشگاهی

تست‌های خون و ادرار شامل این موارد است:

  • شمارش خون کامل. این تست تعداد گلبولهای قرمز، سفید و پلاکت های خون را اندازه می‌گیرد و نیز میزان هموگلوبین و پروتئین گلبولهای قرمز خون را اندازه می‌گیرد. نتایج ممکن است آنمی را تایید کند که دراکثر موارد در لوپوس اتفاق می‌افتد. تعداد کم گلبولهای سفید یا پلاکتها نیز ممکن است در لوپوس اتفاق بیفتد.
  • سرعت رسوب اریتروسیت ها. این تست خون، سرعت ته‌نشینی گلبولهای قرمز خون در ته لوله درطی 1ساعت را تعیین میکند. سرعت رسوب بیشتر ممکن است نشاندهنده یک بیماری سیستمیک مثل لوپوس باشد. این تست سرعت رسوبگذاری تنها مختص تشخیص یک بیماری نیست. سرعت رسوبگذاری در مواردی مانند لوپوس، عفونت، دیگر شرایط التهاب یاسرطان ممکن است افزایش یابد.
  • ارزیابی کبد و کلیه. تست های خونی میتوانند عملکرد کبد و کلیه‌تان را ارزیابی کنند.لوپوس میتواند بر این ارگان ها اثر بگذارد.
  • آنالیز ترکیبات ادرار. بررسی یک نمونه از ادرارتان ممکن است افزایش میزان پروتئین یا گلبول های قرمز خون را در ادرار نشان دهد که این حالت ممکن است زمانی که به لوپوس مبتلا هستید رخ دهد و کلیه‌هاتان را درگیر کند.
  • تست آنتی‌بادی ضدهسته ای(ANA). تست مثبت برای حضور این آنتی‌بادی ها(که به وسیله سیستم ایمنی تولید میشوند) نشاندهنده سیستم ایمنی تحریک شده است. با وجود اینکه بیشتر افرادی که لوپوس دارند تستANAشان مثبت است ولی بیشتر افرادی که تست ANAشان مثبت است لوپوس ندارند. اگر تست ANAتان مثبت شد ممکن است پزشکتان از شما بخواهد تا تست های آنتی‌بادی اختصاصی تری را انجام دهید.

تست های تصویری

تست های تصویریاگر پزشک شما به لوپوسی مشکوک شده که ریه ها یا قلب را تحت تاثیر قرار داده، ممکن است موارد زیر را پیشنهاد کند:

  • ایکس ری قفسه سینه. تصویربرداری از قفسه سینه ممکن است سایه های غیرعادی را نشان دهد که احتمال وجود مایع یا التهاب را در ریه هاتان میدهد.
  • اکوکاردیوگرام. این تست از امواج صدا استفاده میکند تا تصاویر زمان واقعی از تپش قلب را تولید کند. این تست میتواند مشکلات دریچه ها یا سایر قسمت های قلب را بررسی کند.

بیوپسی(نمونه برداری از بافت)

لوپوس از راه های مختلفی میتواند به کلیه‌ها آسیب بزند؛ درمانها نیز متفاوتند و بستگی به نوع تخریبی دارند که در بافت اتفاق می‌افتد.. در برخی موارد ضروری است نمونه کوچکی از بافت کلیه تست شود تا بهترین درمان تعیین گردد. نمونه میتواند با یک سوزن یا از طریق یک شکاف کوچک تهیه شود. گاهی نمونه برداری از پوست به منظور قطعی کردن تشخیص لوپوس موثر بر پوست انجام میشود.

درمان


درمان لوپوس بستگی به علایم و نشانه هایتان دارد. تعیین اینکه آیا علایم و نشانه هایتان باید درمان شوند یا خیر و اینکه چه داروهایی برای درمان احتیاج است، نیاز به یک گفتگوی دقیق با پزشکتان درباره مزایا و ریسک های خطر بیماری دارد. بدین علت که علایم و نشانه ها شدید میشوند و فروکش میکنند، شما و پزشکتان ممکن است دریابید به داروی دیگر یا دوز دیگر دارو احتیاج دارید. داروهای زیر اغلب برای کنترل لوپوس مورد استفاده قرار میگیرند شامل:

  • داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی(NSAIDs). NSAIDهای بدون نیاز به نسخه شامل ناپروکسن سدیم(آلِو) و ایبوپروفن(آدویل، موترینIBو…) ممکن است برای درمان درد و تورم و تب مرتبط با لوپوس استفاده شود. NSAIDهای قوی‌تر با نسخه در دسترس‌اند. عوارض جانبی NSAIDها شامل خونریزی معده، مشکلات کلیوی و افزایش ریسک مشکلات قلبی است.
  • داروهای ضدمالاریا. داروهایی که عمدتا برای درمان مالاریا به‌کار میروند مثل هیدروکسی‌کلروکویین(پلاکنیل) بر سیستم ایمنی تاثیر می‌گذارند و به کاهش ریسک عود لوپوس کمک می‌کنند. عوارض جانبی شامل ناراحتی معده و به ندرت آسیب به شبکیه چشم است. بررسی مداوم چشم ها حین استفاده از این داروها توصیه می‌گردد.
  • کورتیکواستروئیدها. پردنیزون و سایر انواع کورتیکواستروئیدها می‌تواند جلوی التهاب ناشی از لوپوس را بگیرد. دوزهای بالایی از استروئیدهایی مثل متیل‌پردنیزولون(آ متاپرد مدرول) اکثرا به منظور کنترل بیماری های جدی که کلیه ها و مغز را درگیر می‌کنند مورد استفاده قرار می‌گیرند. عوارض جانبی عبارتنداز: افزایش وزن، خونمردگی‌هایی که راحت اتفاق می‌افتند، استخوانهای باریک(استئوپروز)، فشارخون بالا، دیابت و افزایش ریسک ابتلا به عفونت. ریسک بروز عوارض جانبی با دوزهای بالا و دوره طولانی‌تر درمان افزایش می‌یابد.
  • سرکوب کننده های سیستم ایمنی. داروهایی که سیستم ایمنی را سرکوب می‌کنند ممکن است در موارد جدی لوپوس کمک کننده باشند.مثالهایی از این داروها: آزاتیوپرین(ایموران،آزاسان)، میکوفنولات‌موفتیل(سل‌سپت) و متوترکسات(ترکسال). عوارض جانبی محتمل عبارتند از: افزایش ریسک ابتلا به عفونت، تخریب کبد، کاهش توانایی باروری و افزایش ریسک ابتلا به سرطان.
  • داروهای زیستی. انواع مختلف داروها،بلیموماب(بنلیستا) که به صورت تزریق داخل وریدی مورد استفاده قرار می‌گیرد نیز می‌تواند علایم لوپوس را در برخی افراد کاهش دهد. عوارض جانبی شامل حالت تهوع، اسهال و انواع عفونت ها می‌باشد. به ندرت بدترشدن افسردگی رخ می‌دهد.
  • ریتوکسیماب(ریتوکسان) می‌تواند درموارد لوپوس مقاوم سودمند باشد. عوارض جانبی عبارتند از: واکنش‌های آلرژیک به تزریقات داخل وریدی، انواع عفونت ها.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *