تست زمان پروترومبین: آزمایش بررسی عملکرد داروهای ضد انعقاد خون

آزمایش زمان پروترومبین (PT)، آزمایش خونی است که مدت زمانی که طول می‎کشد تا خون لخته شود را اندازه‎گیری می‎کند. آزمایش زمان پروترومبین می‎تواند برای چک کردن مشکلات بدن مورد استفاده قرار گیرد. آزمایش PT همچنین برای بررسی اینکه بدن به دریافت دارو جواب می‎دهد یا خیر؛ نیز استفاده می‎شود. تست PT ، آزمایش INR نیز نامیده می‌شود. INR (نسبت عادی بین المللی) روشی برای استاندارد کردن نتایج آزمایشات زمان پروترومبین ، بدون توجه به روش آزمایش است.

این آزمایش پزشکان را قادر می‎سازد تا نتیجه تمام آزمایشات  PTرا به یک شکل مشترک بفهمند؛ حتی اگر این نتایج از آزمایشگاه‎های مختلف آمده باشند. در برخی آزمایشگاه‏ها تنها آزمایش INR گزارش می‌شود و PT گزارش  نمی‎شود. سایر آزمایشات انعقاد خون، مانند زمان ترومبوپلاستین جزئی (PTT) و زمان لخته شدن فعال (aPTT) در صورتی انجام می‎شوند که شما داروهای منعقد کننده خون مانند هپارین مصرف کنید. این آزمایش‎ها، سایرعوامل انسداد را اندازه‎گیری می‎کنند و یا می‎توانند برای بررسی اینکه آیا دوز مناسب هپارین را دریافت کرده‎اید یا خیر؛ استفاده شوند . زمان ترومبوپلاستین جزئی و زمان پروترومبین اغلب به صورت همزمان برای بررسی مشکلات خونریزی یا احتمال خونریزی بیش از حد در عمل جراحی، انجام می‎شوند.

مروری بر تست زمان پروترمبین


مرور تستآزمایش زمان پروترومبین (PT) ، مقدار زمان لازم برای تشکیل لخته خون توسط پلاسمای خون شما را اندازه‎گیری می‎کند. پروترومبین، همچنین به عنوان عامل دوم شناخته شده است، که تنها یکی از پروتئین‎های بسیارِ موجود در پلاسما است که در روند لخته شدن خون دخالت دارند. آزمایش پروترومبین (PT)، زمان لازم برای تشکیل لخته خون، در نمونه خون گرفته شده از بیمار را اندازه‎گیری می‎کند. لخته شدن خون برای کمک به جلوگیری از خونریزی زیاد، اهمیت دارد. برخی از پروتئین‎ها (به نام فاکتورهای لخته شدن) برای لخته شدن خون مناسب هستند. اگر این عوامل انعقاد به اندازه کافی وجود نداشته باشند، یا هر کدام از آنها آن طور که باید کار نکند، ممکن است بند آمدن خونریزی، بیشتر از زمان معمول طول بکشد.

چرا آزمایش زمان پروترومبین انجام می‎شود؟


پروترومبینهنگامی که رگ خونی شما دچار پارگی می‎شود، پلاکت‎های خون در محل زخم جمع‎ می‎شوند. آنها یک پلاگین موقت برای متوقف کردن خونریزی ایجاد می‎کنند. برای تولید یک لخته خون قدرتمند، مجموعه‎ای از 12 پروتئین پلاسما یا عوامل “انعقاد”، به منظور تشکیل یک ماده به نام فیبرین، که باعث بسته شدن زخم می‎شود، باهم عمل می‎کنند. اختلال خونریزی که هموفیلی نامیده می‎شود، باعث می‎شود بدن شما عوامل انعقاد اشتباه تولید کند، یا اینکه کلا هیچ عامل انعقادی تولید نکند. بعضی از داروها، بیماری کبد یا کمبود ویتامین K نیز ممکن است باعث ایجاد انعقاد غیر طبیعی شوند. علائم اختلال خونریزی عبارتند از:

  • کبودی آسان
  • خونریزی بدون وقفه، حتی بعد از وارد کردن فشار روی زخم
  • عادات ماهیانه سنگین
  • وجود خون در ادرار
  • مفاصل متورم یا دردناک
  • خون دماغ شدن

اگر پزشک شما مشکوک به اختلال خونریزی باشد، ممکن است برای کمک به تشخیص، آزمایش PT را تجویز کند. حتی اگر هیچ نشانه‎ای از اختلال خونریزی نداشته باشید، ممکن است قبل از انجام عمل جراحی سنگین، برای بررسی طبیعی بودن انعقاد خون، آزمایش PT انجام شود. اگر در حال مصرف وارفارین که یک داروی رقیق کننده خون است می‎باشید، پزشک شما به طور منظم آزمایش PT را تجویز می‎کند تا اطمینان حاصل کند که شما بیش   از حد دارو مصرف نمی‎کنید. مصرف وارفارین بیش از حد می‎تواند باعث خونریزی بیش از حد شود. بیماری کبد یا کمبود ویتامین K نیز می‎تواند منجر به اختلال خونریزی شود. اگر یکی از این شرایط را داشته باشید، ممکن است پزشکتان دستور دهد برای بررسی چگونگی انعقاد خون، آزمایش PT را انجام دهید.

آزمایش زمان پروترومبین چگونه انجام می‎شود؟


زمان پروترومبینداروهای رقیق کننده خون می‎توانند نتایج آزمایش را تحت تأثیر قرار دهند. در مورد تمام داروها و مکمل‎های مصرفی خود به پزشک اطلاع دهید. در صورت لزوم آن‎ها به شما توصیه می‎کنند، مصرف آن‎ها را قبل از آزمایش متوقف کنید. لازم نیست قبل از انجام PT ناشتا باشید. برای انجام آزمایش PT باید خون بدهید. این کار کاملا سرپایی است و معمولا در یک آزمایشگاه تشخیصی   انجام می‎شود. تنها چند دقیقه طول می‎کشد و درد چندانی ندارد. یک پرستار یا فلبوتومیست (فردی که به طور خاص برای گرفتن خون آموزش دیده است) از یک سوزن کوچک برای کشیدن خون از رگ بازوی شما استفاده می‎کند. متخصص آزمایشگاه مواد شیمیایی را به خون اضافه خواهد کرد تا ببیند چه مدت طول می‎کشد تا لخته شدن خون صورت بگیرد.

در طول انجام تست

دریافت نمونه خون برای آزمایش پروترومبین، مانند هر آزمایش خون دیگری معمولا تنها چند دقیقه طول می‎کشد.

بعد از انجام تست

نمونه خون شما برای تجزیه و تحلیل به یک آزمایشگاه فرستاده می‎شود. اگر تجزیه و تحلیل آزمایشگاهی در همان محل انجام شود، شما می‎توانید نتایج آزمایش خود را در عرض چند ساعت دریافت کنید. اگر دکتر شما نمونه خون را به آزمایشگاهی خارج از محل گرفتن نمونه، ارسال کند، چندین روز طول         می‎کشد تا نتایج را دریافت کنید. در برخی از کلینیک‎های ضد انعقاد، یک پرستار نمونه‎ای از خون شما را با سوزن انگشتی می‎گیرد و در عرض چند دقیقه، در حالیکه هنوز در اتاق آزمایش هستید؛ نتیجه تست را به شما می‎دهد.

تست خانگی

کیت‎های آزمایش خانگی برای افرادی که باید مدت زمان طولانی از داروهای رقیق کننده خون استفاده کنند و افرادی که برای گرفتن نمونه خون و آزمایش آن، آموزش دیده‎اند؛ در دسترس هستند.

آزمایش زمان پروترومبین چه خطراتی به همراه دارد؟


خطرات آزمایش پروترومبیندادن خون برای آزمایش PT ، خطرات بسیار کمی دارد. با این حال، اگر اختلال خونریزی دارید، نسبت به خونریزی و کبودی(خون مردگی) در معرض خطر قرار دارید. خطر ابتلا به عفونت نیز در محل سوراخ سوزن وجود دارد. ممکن است در محل گرفتن خون کمی احساس درد یا سوزش داشته باشید یا اینکه اندکی احساس خستگی کنید. اگر احساس درد، سرگیجه یا ضعف دارید، باید به فردی که آزمایش را انجام می‎دهد، اطلاع دهید.

نتایج تست چه معنایی دارد؟


نتایج تستبه طور معمول اگر از داروهای رقیق کننده خون استفاده نکنید، بین 11 تا 13.5 ثانیه طول می‏کشد تا پلاسمای خون لخته شود. نتایج PT اغلب به عنوان یک نسبت عادی بین المللی (INR) که به صورت یک عدد بیان می‎شود؛ گزارش می‎گردد. محدوده معمولی، برای فردی که از داروهای رقیق کننده خون استفاده نمی‎کند 0.9 تا 1.1 است. برای افرادی که وارفارین مصرف می‎کنند، INR برنامه‎ریزی شده معمولا بین 2 تا 3.5 است. اگر خون شما در طول زمان طبیعی لخته شود، احتمالا اختلال خونریزی ندارید. اگر در حال مصرف  داروهای رقیق کننده خون هستید، انعقاد خون طولانی‎تر خواهد بود. دکتر شما زمان موردنظر برای لخته شدن خون را از قبل، تعیین می‎کند. اگر خونتان در زمان طبیعی لخته نشد، ممکن است:

  • دوز اشتباهی از وارفارین را مصرف کرده‎ باشید
  • بیماری کبد داشته باشید
  • کمبود ویتامین K داشته باشید
  • دچار اختلال خونریزی مانند کمبود فاکتور دوم باشید

اگر دچار اختلال خونریزی هستید، ممکن است پزشک شما درمان جایگزینی فاکتور انعقاد خون، یا انتقال پلاکت خون یا پلاسمای منجمد تازه را توصیه کند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *