تست تومور مارکر: آزمایش خون جهت تشخیص سرطان و کنترل مراحل درمان

تومور مارکر

تومور مارکر برای تشخیص وجود انواع خاصی از سرطان در بدن و نظارت بر پیشرفت درمان سرطان استفاده می‌شود. تومور مارکرها مواد موجود در خون، مایعات بدن یا بافت‌هایی هستند که توسط سلول‌های سرطانی تولید می‌شوند. اگر تومور مارکر مشخصی در بدن یافت شود، می‌تواند نشان‌دهنده این باشد که سرطان هنوز هم وجود دارد و ممکن است ادامه درمان توصیه شود. به‌طور خاص، می‌توانیم از این تست (همراه با سایر آزمایشات) برای نظارت بر موفقیت یک درمان در حال انجام، بررسی لزوم مداخله جراحی، یا ارزیابی پیشرفت عود بیماری استفاده کنیم. بعضی از نمونه‌های رایج تومور مارکر عبارتند از:

  • CA15-3  یک تومور مارکر برای سرطان پستان است.
  • نشان داده شده است که آنتی ژن CA19-9  در خون برخی از بیماران با تومورهای دستگاه گوارش افزایش یافته است.
  • CA-125 مارکری برای نظارت بر پیشرفت بیماری در سرطان تخمدان است.
  • PSA مارکری برای نظارت بر پیشرفت بیماری در سرطان پروستات است.
  • CEA  (آنتی ژن کارسینوآمبرونی) در نظارت بر بیماران با انواع مختلف بدخیمی‌ها، از قبیل سرطان‌های دستگاه گوارش، پانکراس، پستان و ریه مفید است.

آزمایشات تومور مارکر


آزمایشات تومور مارکر

تومور مارکرها موادی هستند که در سطوح بالاتری از حد معمول در خون، ادرار یا بافت بدن برخی از افراد مبتلا به سرطان یافت می‌شوند. اگر چه سلول‌های سرطانی اغلب تومور مارکرها را تولید می‌کنند، اما ممکن است سلول‌های سالم در بدن نیز آنها را تولید کنند. تومور مارکرها، بیومارکر نیز نامیده می‌شوند.

تومور مارکرها و سرطان


سطوح بالای تومور مارکر می‌تواند نشانه‌ای از سرطان باشد. همراه با سایر آزمایشات، تست‌های تومور مارکر می‌توانند پزشکان را در تشخیص سرطان و برنامه‌ریزی برای درمان یاری کنند. تومور مارکرها به‌طور معمول بیشتر برای انجام موارد زیر استفاده می‌شوند:

  • راهنمایی در خصوص تصمیم‌گیری برای درمان: برخی از تومور مارکرها به پزشکان کمک می‌کنند تا تصمیم بگیرند آیا بعد از جراحی و/ یا پرتودرمانی، شیمی درمانی یا ایمنی درمانی (ایمونوتراپی) به آنها اضافه شود یا خیر. سایر تومور مارکرها به پزشکان کمک می‌کنند که انتخاب کنند کدام دارو (ها) یا ترکیبی از داروها به بهترین شکل عمل خواهند کرد.
  • نظارت بر درمان: پزشکان ممکن است تغییرات در تومور مارکرها را برای ارزیابی اینکه آیا درمان به خوبی کار می‌کند، استفاده نمایند.
  • پیش‌بینی احتمال بهبودی: تومور مارکرها می‌توانند به پزشک کمک کنند که رفتار سرطان و پاسخ به درمان را پیش‌بینی کند. آنها همچنین می‌توانند شانس بهبودی بیمار را پیش‌بینی کنند.
  • پیش‌بینی یا مراقبت برای عود مجدد: تومور مارکرها ممکن است برای پیش‌بینی احتمال اینکه سرطان پس از درمان دوباره بروز کند، مورد استفاده قرار گیرند. دنبال کردن تغییر در مقدار تومور مارکر ممکن است بخشی از برنامه مراقبت پیگیری بیمار باشد. همچنین ممکن است زودتر از سایر آزمایشات به تشخیص عود بیماری کمک کند.آزمایشات تومور مارکر نیز ممکن است برای غربالگری سرطان در افرادی که دارای خطر بالای ابتلا به بیماری هستند، استفاده شود. برخی از این موارد ممکن است برای دانستن بیشتر در مورد سرطان، زمانی که تشخیص داده می‌شود، استفاده شوند. با این حال، وجود یا مقدار تومور مارکر به تنهایی برای تشخیص سرطان کافی نیست.

محدودیت‌های تومور مارکرها


محدودیت‌های تومور مارکرها

تومور ماکرها، خطاناپذیر نیستند. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد احتمال سرطان یا عود آن، سایر آزمایشات معمولا مورد نیاز هستند. بعضی محدودیت‌های تومور مارکرها در زیر آمده است.

  • بیماری یا وضعیتی غیر از سرطان می‌تواند سطح تومور مارکر را افزایش دهد.
  • برخی از سطوح تومور مارکر ممکن است در افراد بدون سرطان بالا باشد.
  • سطوح تومور مارکر ممکن است در طول زمان تغییر کند، و در نتیجه دستیابی به نتایج سازگار را دشوار می‌کند.
  • سطح تومور مارکر ممکن است تا زمانی‌که سرطان بدتر می‌شود افزایش نیابد. این تست برای تشخیص زودهنگام، غربالگری، و یا مراقبت از عود مجدد بیماری مفید نیست.
  • برخی از سرطان‌ها تومور مارکرهایی را که در خون یافت شوند را تولید نمی‌کنند. این شامل سرطان‌هایی با تومور مارکرهای شناخته نشده است. همچنين، بعضي از بيماران سطح بالايي از تومور مارکرها را ندارند، حتي اگر نوع سرطانی که آنها دارند، معمولا تومور مارکر را تولید کند.

تست برای تومور مارکرها


تست برای تومور مارکرها

یک عضو از تیم پزشکی شما یک نمونه از خون یا ادرار را برای آزمایش تومور مارکرها خواهد گرفت. نمونه برای تجزیه و تحلیل به یک آزمایشگاه ارسال می‌شود. برخی از تست‌ها باید تکرار شوند، زیرا سطح تومور مارکرها می‌تواند ماه به ماه تغییر کند. این آزمایش سریالی نامیده می‌شود. همانند سایر آزمایش‌های آزمایشگاهی، یک تست تومور مارکر قابل اعتماد باید مشخص و حساس باشد.

  • مشخص: این احتمال وجود دارد که تست بتواند مثبت کاذب را نتیجه دهد. این می‌تواند زمانی اتفاق بیفتد که خود تومور مارکر یا آزمایش مورد استفاده برای پیدا کردن آن به اندازه کافی مشخص نباشد. اگر آزمایش به اندازه کافی مشخص نباشد، ممکن است نتایج نشان دهد که تومور وجود دارد یا با وجود درمان تومور رشد می‌کند. در این مورد، یک فرد سالم ممکن است تحت آزمایش‌های غیر ضروری و استرس قرار بگیرد.
  • حساس: اگر تومور مارکر یا آزمایش به اندازه کافی حساس نباشد، ممکن است نتایج منفی کاذب را نشان دهد. این زمانی است که آزمایش نشان می‌دهد که فرد تومور ندارد اما در واقع دارد. یا اینکه ممکن است سطوح تومور مارکر نشان دهد که درمان سرطان جواب می‌دهد، در حالی‌که جواب نمی‌دهد. این به این معنی است که ممکن است فردی که می‌تواند از آزمایش و درمان بیشتر بهره‎مند شود، اگر تنها از آزمایش تومور مارکر استفاده شود، درمان را دیافت نمی‌کند.  

تومور مارکرها و سرطان‌های خاص


تومور مارکرهای مختلف برای سرطان‌های مختلف استفاده می‌شوند. اینکه چگونه و چه زمانی از آنها استفاده می‌شود، بسیار متفاوت است. همچنین بسیاری از سرطان‌ها تومور مارکرهای خون را که برای راهنمایی مراقبت مفید هستند، ندارند. برای جزئیات در مورد اینکه آیا تومور مارکرها ممکن است بخشی از تشخیص و برنامه‌ریزی درمانی شما باشد یا خیر، با تیم پزشکی خود صحبت کنید.

پرسش‌هایی که باید از تیم پزشکی خود بپرسید


پرسش‌هایی که باید از تیم پزشکی خود بپرسید

از تیم پزشکی خود در مورد موضوعات زیر سؤال کنید:

  • آیا شما توصیه می‌کنید که آزمایشات تومور مارکر داشته باشم؟ اگر چنین است، کدام یک؟
  • اگر قبلا آزمایش تومور مارکر انجام داده‌اید، کدام یک از آزمایش‌ها بوده است؟
  • چگونه این آزمایش‌ها انجام می‌شوند؟ هر چند وقت یک بار باید آنها را انجام دهم؟
  • آیا می‌توانید نتایج تست را توضیح دهید؟
  • اگر سطوح غیر طبیعی از یک تومور مارکر را داشته باشم، این چه معنی دارد؟ این امر چگونه بر درمان من تاثیر می‌گذارد؟
  • چگونه آزمایش‌های تومور مارکر در مراقبت پیگیری من استفاده می‌شوند؟
  • از کجا می‌توانم اطلاعات بیشتری در مورد تومور مارکرها به‌دست آورم؟

“کپی فقط با ذکر منبع و لینک بلامانع است.”

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *